Con chữ nơi đầu sóng, ngọn gió

Thứ tư - 23/09/2026 05:40

Đại tá, Thạc sỹ, Nghệ nhân thư pháp Trần Quốc Huy
Tổng thư ký Hiệp hội Làng nghề Hải Phòng
Hội viên Câu lạc bộ Hải Phòng học

Ngày 18-9-2026, Đoàn công tác của Trung tâm Thư pháp, câu đối và Hán Nôm học Hải Phòng có buổi thăm quan, giao lưu và trình diễn thư pháp tại đảo Hòn Dấu, phường Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng. Đoàn công tác do ông Lê Thiên Lý, Phó Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề thành phố Hải Phòng, Giám đốc Trung tâm Thư pháp Câu đối và Hán Nôm học Hải Phòng làm Trưởng đoàn.
Bước chân lên đảo, mưa bắt đầu rơi nhẹ, chúng tôi từng bước, từng bước lối nhau lên đảo. Đây là lần thứ 2 tôi thăm đảo Hòn Dấu, nay trở lại có nhiều đổi thay. Con đường cấp phối bằng gạch xưa nay được thay bằng những viên đá xẻ, mét đường kè ngay ngắn, sạch sẽ, tiện lợi cho người đi bộ. Cảnh vật vẫn còn đây, rừng nguyên sinh trên đảo vẫn còn đây, âm u tĩnh mịch, khí hậu mát mẻ; những cây đa bút đỏ với những rễ cây đâm sâu xuống lòng đất tạo thành những thân cây to mấy người ôm, trông rất cổ thụ; những cây duối, cây bàng hàng trăm năm tuổi..., đặc biệt là cây đại có cách đây khoảng 600-700 năm sù sì bám chặt vào đất.
Lên đến trung tâm đảo, chúng tôi vào thắp hương tưởng niệm Nam Hải Đại vương. Ông Lê Thiên Lý thay mặt đoàn thắp hương, dâng lễ mọn lòng thành, cầu mong cho Đức Nam Hải Đại Vương phù hộ cho “ Mưa thuận, gió hòa”, “quốc thái, dân an”, “trăm họ thái hòa”, gia đình các thành viên trong Đoàn công tác sức khỏe, thịnh vượng và thành công!
Sau lễ dâng hương tưởng niệm Nam Hải Đại Vương, chúng tôi bước lên đèn Hòn Dấu. Hải đăng Hòn Dấu nằm trên đảo Hòn Dấu, thuộc quận Đồ Sơn (trước đây), thành phố Hải Phòng; là ngọn hải đăng lâu đời nhất Việt Nam với gần 135 năm tuổi, được người Pháp xây dựng từ năm 1892, hoàn thành năm 1898. Năm 1964, khi hải quân và không quân Mỹ đánh phá miền Bắc, Việt Nam đã xây dựng hệ thống hầm ngầm trên đảo để bám trụ và đánh trả. Ngày nay, vẫn còn nguyên dấu tích của chiến tranh: hầm ngầm, đường ray hạ thủy những con tàu không số, ngư lôi...Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, hải đăng Hòn Dẫu vẫn sừng sững hiên ngang trên Biển Đông dẫn lối cho những con tàu trong nước và nước ngoài ra vào vịnh Bắc Bộ, Cảng Hải Phòng.
Chúng tôi là những người dân Hải Phòng, yêu lịch sử, truyền thống, văn hóa quê hương thành phố cảng, yêu chữ Thánh hiền mong muốn được mục sở thị, nghiên cứu về đảo Hòn Dấu, hải đăng Hòn Dấu để có thêm một chút trải nghiệm thực tế để có thêm những ý tưởng sáng tạo sáng tác các bức thư pháp Hán tự thành những cây đèn trong đó có hải đăng Hòn Dấu của Hải Phòng, để những Tuệ - Đăng bừng sáng trí tuệ, đưa chúng ta vượt qua biển mê, trở về bờ giác - “Duy tuệ thị nghiệp” như lời Nhà Phật.
Ngọn đèn Hòn Dáu tỏa sáng. Mây vần vũ, gió biển thổi mạnh, những hạt mưa như quất vào mặt người, nhưng những con chữ vẫn được trưng ra, những màn múa bút với hai ngọn bút to và hai dải lụa đỏ vẫn tung bay trước gió và sóng biển, thật là: “Ngọn bút tung bay/Dải lụa biến thành mây ngũ sắc/Sóng dào dạt trào dâng như ngọn thác/Cuộn cuộn phong ba/Bão dậy bốn phương trời!”. Một kỷ niệm khó có thể phai mời trong tâm trí cán bộ, nhân viên Trạm quản lý đèn biển Hòn Dáu và các Nghệ nhân, Nhà thư pháp Trung tâm Thư pháp, Câu đối và Hán Nôm học Hải Phòng.
Bà Phạm Thị Minh Phượng, Phó Giám đốc Công ty Bảo đảm Hàng hải Đông Bắc Bộ phấn khởi trao đổi về nhiệm vụ bảo đảm hàng hải Đông Bắc Bộ thời gian qua đã có rất nhiều cố gắng bảo đảm hải hải khu vực Đông Bắc Bộ, trong đó nhấn mạnh về giá trị lịch sử, nhiệm vụ hiện tại của hải đăng Hòn Dấu - - mắt ngọc Biển Đông - ngọn đèn dẫn dắt tất cả các tàu bè trong nước và nước ngoài ra vào cảng Hải Phòng. Cán bộ, công nhân viên Công ty rất phấn khởi được các Nhà thư pháp Hải Phòng về thăm và tặng chữ.
Nhà thư pháp Việt Nam, Kỷ lục thư pháp Việt Nam và thế giới Lê Thiên Lý, Phó Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Hải Phòng, Giám đốc Trung tâm Thư pháp, Câu đối và Hán Nôm học cho biết: Rồng sinh ra từ biển và sinh sống từ biển, theo truyền thuyết những tên gọi còn tồn tại đến ngày nay, chỉ Hải Phòng mới có rồng biển với đầy đủ các bộ phận: Núi Long Đẩu (đầu rồng), Tường Long (mắt rồng tinh tường), Long Tỉnh (giếng rồng, miệng rồng), Phù Long (vai rộng nhô lên), Hạ Long (thân rồng hạ xuống chìm quanh vịnh), Bái Tử Long (vây rồng tía) và Bạch Long Vỹ (đuôi rồng vỗ sóng biển tung lên trắng xóa)...Hòn Dáu nên kết hợp giữa hoạt động bảo đảm hàng hàng là ngọn đèn cho các con tàu vào ra, kết hợp với hoạt động du lịch để thu hút khách thập phương. Thật là: “Hải đăng rạng tỏa trong đêm tối/Con chữ sáng bừng giữa trái tim”.
Ông Lưu Văn Thuấn, nguyên Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Bảo đảm An toàn Hàng hải Miền Bắc cho biết thêm: Toàn bộ tuyến biển đảo của Việt Nam chúng ta có 95 cây đèn biển, mỗi cây đèn biển là một kiến trúc hình khối khác nhau, màu sắc nhận diện khác nhau và cung cấp tín hiệu cho các tàu thuyền trên biển khác nhau và được Hiệp hội Bảo đảm Quốc tế công nhận. Hải đăng Hòn Dấu là một trong những ngọn đèn biển sớm nhất, được xây dựng từ 1892, đến nay đã gần 135 năm hoạt động liên tục sau nhiều lần sửa chữa, nâng cấp. Hải đăng Hòn Dáu có chu kỳ chớp là 15 giây (15 giây 2 chớp), có ánh sáng trắng; hiện nay có thêm thiết bị ra đa nhận diện từ xa cùng với ánh sáng đèn giúp các tàu thuyền ra vào Vịnh Bắc Bộ, cảng Hải Phòng rất thuận tiện.
Ông Lê Văn Tuấn, Trạm trưởng Trạm quản lý đèn biển Hòn Dấu cảm động phát biểu ghi nhận những tình cảm của Đoàn công tác Trung tâm Thư pháp Câu đối và Hán Nôm học Hải Phòng để thăm Hải Đăng Hòn Dấu. Theo ông Tuấn, đây là lần đầu tiên được chiêm ngững những thư pháp Hải Phòng hết sức sáng tạo, phong phú và lần đầu tiên thư pháp được ra với Hòn Dấu, đưa những ý tưởng và thực tiễn gần hơn.
Sau phần trao đổi của Trung tâm Thư pháp, Câu đối và Hán Nôm học và Trạm trưởng Trạm quản lý đèn Hòn Dấu, Nhà thư pháp Việt Nam, kỷ lục gia thư pháp Lê Thiên Lý, trình diễn màn múa bút. Tiếng sóng biển, tiếng gió khơi xa thổi về, thêm vào đó là những bản nhạc “Hào khí Việt Nam”, “Nữ nhi tình” do Tuệ Minh - học viên Lớp thư pháp Hán Nôm cơ bản Khóa 28 thổi sáo điện tử hòa quyện thật du dương. Sau phần múa bút là tặng thư pháp. Bức thư pháp được thể hiện là chữ “Long” – Hán tự được viết thành hình con rồng ẩn hiện trong mây, bay lên theo thể Vật điểu thư và được tặng cho Ban lãnh đạo Công ty Bảo đảm Hàng hải Đông Bắc Bộ. Nghệ nhân thư pháp, Kỷ lục gia thư pháp Ngô Thu An và Nghệ nhân thư pháp, Kỷ lục gia thư pháp Trần Quốc Huy tặng cho các đại biểu những bức thư pháp chữ “Tuệ” - Hán tự được thể hiện thành những cây đèn biển, trong đó có nhiều mẫu lấy ý tưởng từ đèn Hòn Dáu, mong cho mỗi người là một cây đèn thắp sáng ước mơ, thắp sáng tri thức, mong cho mỗi cây đèn biển luôn tỏa sáng để dẫn dắt những con tàu vào ra bảo đảm an toàn.
Tình cảm của người ngoài đảo, người trong đất liền thật dạt dào. Đến lúc ra về, chúng tôi xuống tàu trở về đất liền, sóng có bớt hơn buổi sáng, nhưng gió vẫn thổi mạnh, làm tung bay mấy tà áo dài của một số thành viên nữ trong Đoàn công tác. Chia tay, hẹn gặp ngày trở lại!