✨ TRỜI LẠNH NGUY CƠ ĐỘT QUỴ NÃO VỚI NGƯỜI CAO TUỔI TĂNG LÊN.

Đột quỵ não (hay tai biến mạch máu não) là tình trạng não bị tổn thương đột ngột do dòng máu nuôi não bị gián đoạn hoặc mạch máu não bị vỡ, khiến tế bào não thiếu oxy và chết rất nhanh (thường sau 3–5 phút).
Có hai loại đột quỵ não chính: đột quỵ não thể thiếu máu não (còn gọi là nhồi máu não, chiếm tỷ lệ 80–85%, do cục máu đông làm tắc mạch não) và đột quỵ não thể xuất huyết não (còn gọi là chảy máu não, chiếm 15–20%, do vỡ mạch máu não).
🔹️ Trời lạnh nguy cơ với đột quỵ não sẽ tăng lên vì có nhiều cơ chế như:
- Co mạch làm tăng huyết áp: khi lạnh, mạch máu ngoại vi co lại để giữ nhiệt. Hậu quả: huyết áp tăng nhanh, đặc biệt nguy hiểm với người đã có tăng huyết áp, xơ vữa mạch não. Dễ gây vỡ mạch (đột quỵ xuất huyết) hoặc giảm tưới máu não.
- Máu “đặc” hơn làm dễ hình thành cục máu đông: trời lạnh làm cơ thể mất nước kín đáo, tăng độ nhớt máu. Kèm theo tăng fibrinogen, tiểu cầu (một thành phần trong máu) dễ kết dính. Tăng nguy cơ tắc mạch não (đột quỵ thiếu máu não).
- Mảng xơ vữa dễ nứt vỡ: khi co mạch kèm tăng huyết áp làm tăng "lực cắt" lên thành mạch. Ở người cao tuổi, mảng xơ vữa đã “giòn”, rất dễ nứt – bong mảng. Hình thành huyết khối gây tắc mạch não.
- Rối loạn nhịp tim dễ xuất hiện hơn: do trời lạnh kích hoạt hệ giao cảm, làm tim đập nhanh, dễ loạn nhịp. Người có rung nhĩ rất dễ tạo cục máu đông trong tim. Từ đó, cục máu trôi lên não gây đột quỵ.
- Bệnh nền của người cao tuổi nặng lên: trời lạnh làm tăng huyết áp, suy tim, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẹn mạn tính xấu đi. Người già điều hòa thân nhiệt kém, stress sinh lý kéo dài, yếu tố miễn dịch kém, hội chứng dễ bị tổn thương (cơ chế bệnh sinh là lão hóa sinh học, viêm mạn tính mức độ thấp, rối loạn nội tiết),... Nguy cơ đột quỵ não tăng gấp nhiều lần.
🔹️ Khuyến cáo "dành cho mùa lạnh" với người cao tuổi là:
- Giữ ấm cổ – ngực – bàn tay – bàn chân.
- Uống đủ nước dù không khát.
- Tránh tắm khuya, tắm nước lạnh.
- Đo huyết áp đều, không tự ý bỏ thuốc...
- Nhận biết sớm đột quỵ não bằng dấu hiệu FAST (méo miệng – yếu tay – nói khó – thời gian) để xử trí kịp thời.